ما تن ها نیستیم

هیچ‌کس زندگی‌اش را به‌تنهایی نمی‌سازد، حتی وقتی چنین به نظر می‌رسد.

گاهی به یک روز معمولی فکر کن؛ به نانی که برای صبحانه روی میز گذاشته‌ای، خیابانی که از آن عبور کرده‌ای، چراغی که در تاریکی روشن مانده یا دستی که بی‌سروصدا کاری را آسان‌تر کرده است. پشت هرکدام از این لحظه‌های عادی، ردّ آدم‌هایی هست که شاید هرگز نامشان را ندانیم.

ما دوست داریم داستان زندگی را از زاویه فردی تعریف کنیم؛ از تصمیم‌های خودمان، موفقیت‌هایی که به دست آورده‌ایم و راهی که طی کرده‌ایم. اما حتی مستقل‌ترین تصمیم‌ها در جهانی گرفته می‌شوند که دیگران پیش از ما در ساختنش سهم داشته‌اند.

«ما تن ها نیستیم» را می‌شود به دو شکل خواند؛ درباره بدن‌هایی که در کنار هم زندگی می‌کنند و درباره تنهایی‌ای که همیشه تمام حقیقت ما نیست. هر دو خوانش به یک پرسش می‌رسند: سهم دیگری در آنچه هستیم چقدر است؟

ردّ دیگران در زندگی ما

بعضی پیوندها روشن‌اند؛ خانواده، دوستان، همکاران و آدم‌هایی که دوستشان داریم. بعضی دیگر نامرئی‌اند؛ کسانی که شهر را تمیز نگه می‌دارند، مراقب دیگری هستند یا بی‌آنکه شناخته شوند، امکان زندگی جمعی را فراهم می‌کنند.

مسئولیت اجتماعی از همین دیدن آغاز می‌شود. نه لزوماً از پروژه‌ای بزرگ یا شعاری باشکوه، بلکه از تشخیص اینکه انتخاب‌های ما بر آدم‌های دیگر اثر می‌گذارند. آزادی ما در خلأ اتفاق نمی‌افتد؛ در کنار آزادی و آسیب‌پذیری دیگران معنا پیدا می‌کند.

این آگاهی گاهی سنگین است، چون نمی‌توانیم برای تمام رنج‌های جهان کاری انجام دهیم. اما مسئولیت به معنای به‌دوش‌گرفتن همه چیز نیست. شاید به معنای پیدا کردن سهم کوچک اما واقعی خودمان باشد؛ بخشی که از توان و موقعیت ما برمی‌آید.

مسئولیت، پیش از آنکه یک عنوان باشد

در یک محله ممکن است این سهم شنیدن صدای کسی باشد که همیشه نادیده گرفته شده است. در یک سازمان، ایجاد فضایی باشد که افراد بتوانند بدون ترس حرف بزنند. در هنر، ساختن اثری باشد که تجربه دیگری را برای لحظه‌ای قابل احساس کند.

مسئولیت اگر به نمایش تبدیل شود، چیزی از معنایش را از دست می‌دهد. گاهی درست‌ترین کارها نه عکس خوبی دارند و نه تیتر چشمگیری؛ فقط به انسانی کمک می‌کنند روز سختی را آسان‌تر بگذراند.

عنوان «ما تن ها نیستیم» فرصتی است برای فکرکردن به پیوند، همدلی و زندگی جمعی، پیش از گفت‌وگوی امین شهلا با محسن سراجی در میان‌مرز. درباره محتوای گفت‌وگوی منتشرنشده ادعایی نمی‌کنیم؛ این یادداشت دعوتی است به نگاه‌کردن دوباره به آدم‌های اطرافمان.

شاید هیچ‌کدام از ما به‌تنهایی تمام داستان نباشیم. شاید داستان درست از جایی شروع می‌شود که بفهمیم زندگیِ دیگری هم بخشی از جهان ماست.

گفت‌وگو با امین شهلا، با میزبانی محسن سراجی، به‌زودی در پادکست میان‌مرز منتشر می‌شود.

تا آن زمان، اپیزودهای منتشرشده میان‌مرز را بشنوید.